حساب وکالتی یکی از اصطلاحاتی است که در سالهای اخیر بهدلیل استفاده برای شرکت در برخی طرحهای فروش مانند فروش خودروهای داخلی و وارداتی و خرید کالا در بورس کالا بیشتر شنیده میشود. اگر شما هم میخواهید بدانید که حساب وکالتی چیست و چه کاربردی دارد، در این مقاله همراه ما باشید تا همه چیز را درباره این حساب توضیح دهیم و تفاوت آن با حسابهای بانکی معمولی را بررسی کنیم.
حساب وکالتی چیست؟
حساب وکالتی نوعی حساب بانکی است که در آن صاحب حساب به بانک اجازه میدهد تا در صورت درخواست از سوی شرکت، سازمان یا سامانه مشخصی در شرایط تعیین شده، مبلغی از موجودی حساب را پس از خرید یا انجام معامله برداشت یا مسدود کنند. هدف از وکالتی کردن حساب این است که مشخص شود فرد، توانایی پرداخت مبلغ لازم برای خرید یا انجام معامله را دارد. در این نوع حساب، موجودی همچنان متعلق به صاحب آن است و مالکیت آن تغییری نمیکند.
تا قبل از انجام معامله یا قطعی شدن نتیجه خرید، پول در حساب فرد بلوکه میشود. در صورت محقق شدن شرایط، سازمان یا شرکت مربوطه میتواند پول را برداشت کند؛ اما در غیر این صورت پول، آزاد و برداشت آن برای صاحب حساب امکانپذیر میشود.
به زبان ساده، حساب وکالتی همان حساب معمولی شماست که اجازه میدهید سازمان یا شرکت خاصی، برای یک کاربرد مشخص مانند انجام معاملات مالی، خرید خودرو و…، امکان مسدودسازی یا برداشت مبلغ مشخصی از آن را در چارچوب قوانین تعیین شده داشته باشد.
نکته: حساب وکالتی باید از نوع سپرده کوتاهمدت یا قرضالحسنه پسانداز باشد.
کاربردهای حساب وکالتی چیست؟
تا اینجا فهمیدیم حساب وکالتی چیست؛ اما سوالی که پیش میآید این است که حساب وکالتی چه کاربردی دارد. برای موارد زیر نیاز است حساب خود را وکالتی کنید:
- خرید کالا از بورس کالا
- تضمین داشتن بودجه لازم برای انجام معامله
- انسداد پول به نفع سازمان یا شرکت مشخص
- شرکت در طرحهای فروش رسمی
- ثبتنام در طرحهای فروش خودروهای داخلی و وارداتی
سایر خدمات نیازمند حساب وکالتی
کاربرد حساب وکالتی فقط به همین موارد محدود نمیشود، بلکه مزایایی هم برای سرمایهگذاران و هم برای نهادهای سرمایهگذاری و شرکتها خواهد داشت. مزایای حساب وکالتی عبارتند از:
مدیریت ساده نقدینگی
خریدار یا سرمایهگذار میتواند بدون نیاز به انتقال پول به حسابهای واسطه، مستقیما از حساب بانکی خود استفاده کند.
افزایش سرعت انجام معاملات
با وکالتی کردن حساب، نیازی به انتقال وجه بهصورت دستی نیست و مبلغ بهصورت خودکار برداشت میشود؛ در نتیجه هم در زمان صرفهجویی میشود و هم هنگام انتقال دستی پول، اشتباهی صورت نمیگیرد.
آزادسازی سریع وجه در صورت عدم انجام معامله
در صورت عدم انجام معامله مالی، ثبتنام خودرو و…، مبلغ مسدود شده بهسرعت آزاد میشود و صاحب حساب به آن دسترسی دارد.
افزایش شفافیت فرآیند معامله
با وکالتی شدن حساب، جریان پول کاملا مشخص و قابل پیگیری است.
کاهش ریسک عدم پرداخت: با توجه به اینکه مبلغ مورد نیاز از قبل مسدود میشود، احتمال عدم انجام تعهدات مالی از سوی خریدار از بین میرود.
استفاده از حساب وکالتی در خرید خودرو چگونه است؟
یکی از اصلیترین انواع کاربرد حساب وکالتی مربوط به خرید خودرو است. شرکتهای خودروسازی با هدف کاهش تقاضا از سوی کسانی که واقعا قصد خرید خودرو را نداشتند و مدیریت بهتر این فرآیند، تصمیم گرفتند حساب وکالتی را بهعنوان یکی از شرایط ثبتنام در طرحهای فروش خودرو اعلام کنند. شرایط این حساب در طرحهای هر شرکت و در هر سال فرق میکند و از نظر مبلغ مورد نیاز، بانکهای مجاز، مهلت وکالتی شدن حساب و آزادسازی وجه متفاوت است. به همین دلیل پیش از انجام این کار، حتما باید شرایط طرح مورد نظر را در همان تاریخ مطالعه کنید.
خریداران موظف هستند قبل از ثبتنام یا تکمیل فرآیند خرید خودرو داخلی یا وارداتی، حساب خود را وکالتی کنند. در این صورت مبلغ مشخص شده از سوی وزارت صمت، خودروسازان یا سامانههای فروش خودروهای وارداتی تا پایان مهلت ثبتنام، اعلام نتایج یا مشخص شدن وضعیت خرید، مسدود میشود.
اگر فرایند خرید نهایی شود، این مبلغ بهعنوان بخشی از هزینه خرید خودرو طبق قوانین همان طرح از سوی شرکت برداشت میشود. در غیر این صورت، مبلغ مسدود شده آزاد میشود و صاحب حساب میتواند از آن استفاده کند.
حساب وکالتی چه کاربردهایی در معاملات مالی دارد؟
در بعضی معاملات و خرید کالا در بورس کالا، نیاز به حساب وکالتی است. در این حالت، خریدار باید حساب وکالتی شده خود را به کارگزاری یا سازوکار معاملاتی معرفی کند تا فرآیند پرداخت وجه از طریق آن انجام شود. موجودی این حساب باید حداقل بهاندازه مبلغ مشخص شده باشد که پیشپرداختی برای انجام معامله یا خرید کالاست.
در معاملات مالی، حساب وکالتی شخص مسدود میشود. در صورت انجام معامله، پول مورد نظر به حساب مشخص شده انتقال پیدا میکند؛ اما در صورت عدم انجام معامله، پول آزاد میشود و از طرف صاحب حساب قابل برداشت است.
تفاوت حساب وکالتی با حساب بانکی معمولی چیست؟
الان که فهمیدیم حساب وکالتی برای چه کاری است و با تعریف دقیق آن آشنا شدیم، احتمالا تا حدودی پی بردید که این حساب چه تفاوتهایی با حسابهای بانکی معمولی دارد. از نظر مالکیت، حساب وکالتی هم مانند حساب بانکی معمولی متعلق به صاحب آن است؛ اما از نظر محدودیت و کاربرد، فرقهایی دارند.
همچنین برخلاف حساب بانکی معمولی که صاحب حساب میتواند از موجودی آن بدون هیچ محدودیتی استفاده کند، در مدل وکالتی، بخشی از موجودی به نفع سازمان یا شرکت خاصی مسدود و امکان کنترل محدودی روی آن فراهم میشود. در جدول زیر، ۶ تفاوت حساب وکالتی با حساب معمولی را بررسی کردیم:
| ویژگی | حساب وکالتی | حساب بانکی معمولی |
| هدف از ایجاد حساب | استفاده در معاملات خاص مانند بورس کالا، مزایدهها، ثبتنام خودرو و… | استفاده برای امور روزمره مانند پرداخت، دریافت و انتقال وجه و… |
| میزان کنترل صاحب حساب | کامل (با اعطای وکالت محدود) | کامل |
| امکان برداشت | محدود بودن برداشت مبلغ مشخص شده از سوی سازمان یا شرکت تا زمان معلوم شدن نتیجه خرید یا معامله | امکان برداشت حساب در هر زمان توسط صاحب آن |
| امکان مسدودی مبلغ مشخص | دارد | ندارد |
| کنترل موجودی | قرارگیری بخشی از موجودی حساب در اختیار سازمان یا سامانه تحت شرایطی مشخص | کنترل کامل موجودی تنها در اختیار صاحب حساب |
| کاربرد | تضمینی برای اثبات توان مالی صاحب حساب در معاملات یا ثبتنام طرح خودرو و… | مدیریت امور مالی شخصی و انجام تراکنشهای روزمره |
حساب وکالتی در چه بانکهایی وجود دارد؟
در حال حاضر وکالتی کردن حساب فقط در بانکهای شهر، ملت، ملی، سپه، صادرات، توسعه تعاون، اقتصاد نوین، سامان، مهر ایران، ایران زمین، توسعه صادرات، تجارت، کشاورزی، صنعت و معدن، پست بانک، پارسیان، سینا، پاسارگاد، گردشگری، خاورمیانه، سرمایه، رسالت، دی، مسکن، کارآفرین و رفاه کارگران و موسسه اعتباری ملل امکانپذیر است.
در صورتی که بانک شهر از بانکهای مورد تایید طرح مورد نظر شما باشد، میتوانید بسته به طرح، وکالتی کردن حساب را بهصورت حضوری یا آنلاین انجام دهید. با افتتاح حساب آنلاین بانک شهر دیگر نیازی به ساعتها منتظر ماندن در صف مشتریان نیست.
نکته: قبل از وکالتی کردن حساب خود، شرایط طرح مورد نظرتان را بادقت مطالعه کنید تا مطمئن شوید در کدام بانکها مجاز به انجام این کار هستید؛ زیرا برخی طرحها فقط با بعضی بانکهای مشخص همکاری دارند و در صورتی که حساب خود را در بانکی که مورد تایید نبوده وکالتی کنید، فرآیند ثبتنام شما کامل نخواهد شد.
سخن پایانی
در این مقاله با مفهوم و کاربرد حساب وکالتی آشنا شدیم. همچنین متوجه شدیم که اصلیترین تفاوت حساب وکالتی با حسابهای معمولی این است که در مدل وکالتی تا زمان مشخص شدن نتیجه معامله، خرید کالا یا ثبتنام در طرحهای فروش، صاحب حساب نمیتواند مبلغ مشخصی را مسدود شده، برداشت کند؛ اما از نظر مالکیت، هنوز متعلق به همان شخص است. اگر هنوز هم درباره حسابهای وکالتی سوالی دارید، در بخش دیدگاه همین صفحه بنویسید تا شما را راهنمایی کنیم.
سوالات متداول درباره حساب وکالتی
- آیا برای حساب وکالتی حتما باید حساب جدید باز کنم؟
خیر، اگر بانکی که در آن حساب دارید، مورد تایید شرکت، سازمان یا کارگزاری مورد نظر است، نیازی به افتتاح حساب جدید نخواهید داشت. در غیر این صورت باید حساب جدید باز کنید. - آیا میتوان از یک حساب وکالتی برای کاربردهای متفاوت استفاده کرد؟
خیر، هر حساب وکالتی برای یک نهاد مشخص تعریف میشود؛ بنابراین نمیتوان از حساب وکالتی برای طرح فروش خودرو، برای بورس کالا هم استفاده کرد. - آیا میتوان چند حساب وکالتی داشت؟
بله، هر فرد میتواند چند حساب وکالتی برای کاربردهای مختلف داشته باشد. - آیا حساب وکالتی قابل برداشت است؟
تا زمانی که نتیجه مشخص نشود، برداشت مبلغ مشخصی از حساب که مسدود شده، امکانپذیر نیست. - چه حسابهایی وکالتی نمیشوند؟
حسابهای ارزی، مشترک، سپرده بلندمدت، جاری دارای دسته چک و حساب افراد دارای چک برگشتی، وکالتی نمیشوند.
